وقتی که از رویداد ها و فاجعه های تاریخی یاد آوری می کنیم و یا عموما به تاریخ مراجعه می کنیم و از ارتکاب جنایات پرده برمی داریم و از آن سخن می زنیم هیچگاه به این معنا نیست برای امروز و برای آینده فکر نمی کنیم و غرق گذشته ای هستیم که دیگر بر نمی گردد؛ بلکه رجوع به گذشته درست برای آینده بهتر، صلح آمیزتر مرفه و انسانی تر با درس گیری از اشتباهات، تعدی و مظالمی است که صورت گرفته و برای پیشگیری از تکرار تاریخ باید به تاریخ مراجعه کرد و از آن آموخت. کسانی که با نیت خوب و یا هر نیتی دیگری میخواهند گذشته را بدون تحلیل و نقد و جمع بندی دفن نمایند، جز تکرار تاریخ به شکل فاجعه بارتر نصیب شان نخواهد بود.
با چشم پوشی از حقایق و سکوت هیچ جامعه به عدالت، آزادی، رفاه و صلح و آرامش نسبی نمی رسد. اگر به جنایات و فجایع که در گذشته رخ داده حساس نباشیم هیچگاه نمی توانیم به فجایع که امروز رخ می دهند واکنش درست نشان دهیم و بار بار قربانی نگردیم.
یکی از علت های عمده ای ما به عدالت، صلح و آرامش نسبی دست نمی یابیم همین عدم موضع گیری و خنثی بودن در رابطه به رخداد های و جنایات گذشته است که با گذشت زمان حاکمین هار تر و گروههای با بینشی فاشیستی و گذشته ای تاریک بر سری ما تحمیل می شوند. این درست بیانگر عدم درک تاریخ و عدم آگاهی توده ها از مسائل حاد تاریخی و اجتماعی است.
یکی از راههای پیشگیری از وقوع جنایات و نابسامانی ها در جامعه نقد گذشته و خصوصا در کشور های جنگ زده به محاکمه کشاندن عاملین این جنایات با تامین عدالت انتقالی جهت مرهم گذاشتن به زخم قربانیان و متضررین این فاجعه هاست.
اگر نسل آینده خواهان یک زندگی انسانی عاری از خشونت و استبداد است راهی جز شکستن این سکوت مرگبار در باره جنایت های که چه در گذشته دور و چه در همین یک قرن اخیر رخ داده اند، وجود ندارد. تجربه ثابت ساخت که با مسکوت گذاشتن قضیه عاملین جنایات هفت ثور و هشت ثور و به ادامه آن جنایات بیست سال گذشته نه تنها کشور به آرامش و صلح نسبی رسید؛ بلکه جامعه را به قهقرا برد.
نور احمد «جانا «
Afghanistan people's front 