نویسنده: مارک تی. کیمیت – جنرال متقاعد ارتش ایالات متحده و معاون پیشین وزارت خارجه آمریکا در امور سیاسی-نظام
منبع نشریه پولتیکو
⸻—————-
پهپادهای تهاجمی، دوران سلطه کوتاهمدتی داشتند — اما دیر یا زود باید در برابر توانمندیهای ضدپهپادی مؤثر تسلیم میشدند.
در ماه می، شرکت اسرائیلی «رافائل سیستمهای پیشرفته دفاعی» (Rafael Advanced Defense Systems) استفاده از سیستمهای لیزری پرقدرت در میدان نبرد را تأیید کرد. این سیستمها بخشی از برنامه پیشتر اعلامنشدهی «آیرون لایت» (Iron Lite) هستند که به گفتهٔ شرکت، تا کنون «دهها تهدید دشمن» را رهگیری کردهاند.
نکتهٔ اساسی این است که اثربخشی بالا، هزینه بسیار پایین و قابلیت گسترشپذیری این سیستمها، به همراه دهها برنامه ضدپهپادی دیگر که در سراسر جهان در حال توسعهاند، اکنون به طور قاطع به این بحث پایان دادهاند که آیا پهپادها انقلابی در جنگ مدرن ایجاد کردهاند یا خیر. پاسخ روشن است: نه.
و دوران کوتاه سلطهٔ مطلق پهپادها به پایان رسیده است.
-پدیدهٔ پهپاد در اوکراین
در سال ۲۰۲۲، پهپادها به نماد جنگ در اوکراین تبدیل شدند. ویدیوهای سیاهوسفیدِ نابودی صدها تانک و وسایط زرهی روسیه توسط پهپادهای کوچک دستی، به بخشی ثابت از تصاویر خبری ما بدل شدند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور رسانهمحور و کاریزماتیک اوکراین، با بهرهگیری از توان تبلیغاتی این تصاویر، از پهپادها نهفقط برای نبرد، بلکه برای افزایش روحیه عمومی و جلب حمایت بینالمللی استفاده کرد.
در آن زمان، بسیاری از گزارشها، مطالعات و تحلیلگران برجسته نظامی، استفاده از پهپاد در اوکراین را نه صرفاً رویدادی استثنائی، بلکه نشانهای از یک تغییر بنیادین در شیوهٔ جنگافروزی دانستند. پهپادها ارزان، فراوان و دشوار برای سرنگونی بودند؛
نقاط پشتیبانی و فرماندهی را از پشت جبهه قابلشناسایی کردند؛ و مهمتر از همه، بدون سرنشین و خدمه بودند — بهطوری که در حمله تنها هدف، دشمن و بعضاً غیرنظامیان بودند.
-اما پهپادها شکستناپذیر نیستند.
میدان جنگ، محیطی خشن و بیرحم است. درست چند هفته پس از ظهور پهپادهای مسلح در اوکراین، واحدهای روسی با مهارت بیشتر در کشف زودهنگام، استتار، دفاع الکترونیکی و زرهپوشسازی وسایل نقلیه برای مقابله با پهپادهای انتحاری وارد عمل شدند.
کاهش قابلتوجه در نرخ موفقیت حملات پهپادی، نه فقط بهدلیل ظهور فناوریهای ضدپهپادی، بلکه بهخاطر تطبیق در تاکتیکها، تکنیکها و رویههای رزمی نیز رخ داده است.
-ظهور صنعت عظیم ضدپهپادی
با تقاضای فوری و افزایش بودجه برای فناوریهای جدید، نیروهای بازار وارد میدان شدند. امروز، تقریباً هیچ شرکت بزرگ دفاعی وجود ندارد که یک سیستم ضدپهپادی (C-UAS) در دست توسعه نداشته باشد.
راهکارها بسیار متنوع و در حال گسترش هستند، و توسعه فناوریهای ترکیبیِ رهگیری و دفاعی باعث شده است که احتمال مقابله موفق با حملات پهپادی، بهطرز چشمگیری افزایش یابد.
-میدان جنگ آینده: نبرد پهپاد با پهپاد — با کمک هوش مصنوعی
بزرگترین تحول در آستانهی وقوع، درگیری پهپاد با پهپاد با استفاده از هوش مصنوعی (AI) است.
حملات گروهی (Swarm) از سوی پهپادها یا راکت ها میتوانند بسیاری از سیستمهای دفاعی سنتیِ کنترل انسانی را از کار بیندازند، چراکه انسان نمیتواند همزمان دهها هدف را مدیریت کند.
تنها تعداد محدودی سیستم دفاعی قادر به رهگیری چندین هدف هستند — آنهم با هزینهای بسیار بالا.
همانطور که در حملات نیروهای حوثی، حزبالله و ایران در جریان درگیریهای جاری اسرائیل دیده شد، حتی اسرائیل و اوکراین نیز در مقابله با موجهای پیدرپی حملات با مشکل مواجه شدند و هزینهها بهطرز وحشتناکی افزایش یافت.
راهحل؟ پهپادهای ضدپهپاد، ارزان، تولیدشده در مقیاس بالا، و مجهز به هوش مصنوعی — اینها بهترین فناوریهای قابل اتکا برای مقابله با تهدیدات پهپادی آینده هستند.
-طیاره نیروی زمینی قرن بیستویکم
پهپادهای مجهز به AI میتوانند ساختارهایی مشابه نیروهای هوایی سنتی داشته باشند:
• پهپادهای شناسایی
• پهپادهای تهاجمی
• پهپادهای بمبافکن
• پهپادهای رهگیر
• و پهپادهای جنگنده برای نبرد هوایی
بدینسان، پهپادهای هوشمند در آینده، نیروی هوایی قرن ۲۱ خواهند بود که یا مکمل پیلوت های انسانی خواهند بود یا جایگزین کامل آنها — آن هم با هزینهای بسیار پایین و بدون وابستگی به دولتها.
-پهپادها منسوخ نشدهاند — اما دیگر «تغییردهندهٔ بازی» هم نیستند
این بدان معنا نیست که پهپادها منسوخ شدهاند.
در حملات ایران، عملکرد آنها تحسینبرانگیز بود، اما بیشتر بر عنصر غافلگیری متکی بودند تا فناوری انقلابی.
در اوکراین نیز، پهپادها با تکیه بر کمیت و نه شکستناپذیری موفق بودند — گواهی بر گفته معروف ژوزف استالین:
«کمیت، خودش یک کیفیت است.»
پهپادها، برخلاف ادعای برخی تحلیلگران شتابزده، ماهیت جنگ مدرن را بهطور بنیادی تغییر ندادهاند.
اما قطعاً انتظار میرود که ترکیب پهپادهای AIمحور و لیزرهای زمینی راهکاری کمهزینه و مؤثر برای مقابله با حملات انبوه پهپادی باشند.
-بازگشت به اصل فرماندهی نظامی
جنرال جورج پَتِن روزی گفته بود:
«پیروزی در جنگ با نوازندگان مریخ است — فرماندهانی که میدانند چگونه تمام ابزارهای جنگ را بهدرستی به کار گیرند.»
پهپادها یکی از ابزارهای جنگی امروز هستند، و نقشی مهم در میدان نبرد دارند — هماکنون و در آینده.
در سال ۲۰۲۲، پهپادها نقش کلیدی در متوقف کردن حمله زرهی عظیم روسیه به اوکراین ایفا کردند و شمار قابلتوجهی از تانکها و تجهیزات نظامی را منهدم ساختند.
اگر آن پهپادها نبودند، شاید امروز شاهد نقشه ژئوپلتیک کاملاً متفاوتی بودیم.
-نتیجهگیری
پهپادها همچنان در حفظ وضعیت تقریباً بنبست در اوکراین نقش دارند و تا سالها در میدان جنگ باقی خواهند ماند.
اما همانند بسیاری از تسلیحات شگفتانگیز و روزی شکستناپذیر، سلطهٔ پهپادها بر میدان جنگ، دیگر به پایان رسیده است.
Afghanistan people's front 