نوشتهٔ ادریس علی، فیل استوارت و ماریانا پاراگا
منبع: خیرگزاری رویترز
۷ جنوری ۲۰۲۶
-خلاصه:
• ایالات متحده بر یک کشتی که از محاصره گریخته و بیرق روسیه را برافراشته بود، سوار شد
• ترامپ از توافقی برای واردات تا سقف ۵۰ میلیون بشکه نفت خام خبر داد
• چین، بهعنوان بزرگترین خریدار نفت ونزوئلا، «زورگویی» امریکا را محکوم کرد
• قیمتهای نفت با انتظار افزایش عرضه کاهش یافت
• امید رهبر مخالفان، ماچادو، برای برگزاری انتخابات در حالت تعلیق قرار گرفت
——————————
ایالات متحده روز چهارشنبه یک تانکر نفتی خالی با بیرق روسیه و مرتبط با ونزوئلا را در اقیانوس اطلس توقیف کرد. این اقدام بخشی از تلاش تهاجمی رئیسجمهور دونالد ترامپ برای کنترل جریانهای نفتی در قارهٔ امریکا و وادار ساختن دولت سوسیالیستی ونزوئلا به همسویی با واشنگتن عنوان شده است.
پس از بازداشت رئیسجمهور ونزوئلا، نیکولاس مادورو، در جریان حملهای به کاراکاس در روز شنبه، ایالات متحده به محاصرهٔ کشتیهای تحت تحریم در آبهای نزدیک به این کشور امریکای جنوبی—عضو سازمان اوپک—ادامه داده است. مقامها گفتند که گارد ساحلی امریکا و نیروهای ویژهٔ نظامی ایالات متحده تانکر «مارینِرا» را توقیف کردند؛ تانکری که ماه گذشته از پذیرش سوارشدن نیروها خودداری کرده و سپس بیرق خود را به بیرق روسیه تغییر داده بود.
این عملیات امریکا با پشتیبانی نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا و یکی از شناورهای نظامی آن کشور انجام شد. جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، گفت که این اقدام بخشی از «تلاشهای جهانی برای مقابله با دور زدن تحریمها» بوده است.
پس از یک تعقیب دو هفتهای در اقیانوس اطلس، و در حالی که یک زیردریایی روسی و چند شناور دیگر در نزدیکی حضور داشتند، این اقدام خطر افزایش تنش با روسیه را در پی داشت؛ کشوری که اقدامات امریکا در قبال ونزوئلا را محکوم کرده و به دلیل جنگ اوکراین از پیش در تقابل با غرب قرار دارد.
شبکهٔ دولتی روسیه «راشا تودی» تصویری را منتشر کرد که در آن یک هلیکوپتر در نزدیکی تانکر «مارینرا»—که پیشتر با نام «بلا–۱» شناخته میشد—در حال پرواز دیده میشود؛ همزمان با آغاز عملیات سوارشدن نیروهای امریکایی بر این تانکرِ تحریمشده از سوی واشنگتن. هرچند کشتی در زمان توقیف خالی بود، اما ایالات متحده میگوید که از آن برای انتقال نفت تحریمشدهٔ ونزوئلا استفاده شده است.
به گفتهٔ مقامهای امریکایی، گارد ساحلی ایالات متحده همچنین یک تانکر دیگر حامل نفت ونزوئلا—با بیرق پاناما و به نام «اِم سوفیا»—را در نزدیکی سواحل شمالشرقی امریکای جنوبی متوقف کرد. این چهارمین توقیف در هفتههای اخیر به شمار میرود. بر بنیاد اسناد شرکت دولتی نفت ونزوئلا (PDVSA)، این تانکر بهطور کامل بارگیری شده بود.
استیفن میلر، معاون رئیس دفتر کاخ سفید، در پیامی در شبکههای اجتماعی گفت: «تنها انتقال انرژی دریایی که اجازه خواهد داشت، آن است که با قوانین امریکا و امنیت ملی سازگار باشد. برای بخش انرژی ونزوئلا، از طریق مسیرهای تجارتی مشروع و مورد تأیید ایالات متحده، ظرفیت اقتصادی نامحدود وجود دارد.»
-چین، «زورگویی» امریکا را محکوم کرد
دولت ترامپ همزمان در پی پیشبرد توافقی با ونزوئلا بوده است تا محمولههایی را که برای چین—بزرگترین خریدار نفت ونزوئلا—در نظر گرفته شدهاند، منحرف ساخته و تا سقف دو میلیارد دالر نفت خام وارد کند.
مائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجهٔ چین، در یک نشست خبری گفت: «استفادهٔ بیپروای ایالات متحده از زور علیه ونزوئلا و پافشاری آن بر شعار ‘اول امریکا’ در زمانی که ونزوئلا دربارهٔ منابع نفتی خود تصمیم میگیرد، نمونهٔ آشکار رفتارهای زورگویانه است.»
ترامپ بهگونهٔ علنی از کنترل ذخایر عظیم نفتی ونزوئلا—در همکاری با شرکتهای نفتی امریکایی—سخن گفته است؛ آن هم پس از بازداشت و زندانی شدن مادورو، کسی که ترامپ او را دیکتاتوری مرتبط با قاچاق مواد مخدر و همپیمان دشمنان واشنگتن معرفی کرده است. مادورو این هفته در یک دادگاه فدرال در نیویارک، اتهامهای مربوط به مواد مخدر را رد کرد.
همپیمانان حزب سوسیالیست مادورو همچنان در ونزوئلا در قدرت باقی ماندهاند. در این میان، رئیسجمهور سرپرست، دلسی رودریگز، میان محکومکردن «ربودهشدن» مادورو و آغاز همکاری با ایالات متحده—در سایهٔ تهدیدهای صریح ترامپ—با احتیاط گام برمیدارد.
رئیسجمهور جمهوریخواه امریکا گفت که ایالات متحده، بهعنوان نخستین گام از طرح خود برای احیای بخشی که با وجود بزرگترین ذخایر نفتی جهان سالها در رکود بوده است، تا سقف ۵۰ میلیون بشکه نفت خامِ گرفتار در محاصرهٔ امریکا در ونزوئلا را پالایش و به فروش خواهد رساند.
ترامپ روز سهشنبه در پیامی نوشت: «این نفت به قیمت بازار فروخته خواهد شد و آن پول تحت کنترول من، بهعنوان رئیسجمهور ایالات متحدهٔ امریکا، قرار خواهد داشت تا اطمینان حاصل شود که به نفع مردم ونزوئلا و ایالات متحده استفاده میشود.»
منابعی در شرکت PDVSA به رویترز گفتند که مذاکرات برای توافق صادراتی پیشرفت کرده است، هرچند دولت ونزوئلا تا کنون اعلامیهٔ رسمی در این باره صادر نکرده است.
با انتظار افزایش عرضهٔ نفت در نتیجهٔ طرح ترامپ، قیمتهای نفت خام در بازارهای جهانی کاهش یافت.
چین، روسیه و متحدان چپگرای ونزوئلا همگی یورش امریکا برای بازداشت مادورو را محکوم کردهاند؛ عملیاتی که بزرگترین مداخلهٔ واشنگتن در امریکای لاتین از زمان تهاجم سال ۱۹۸۹ به پاناما برای سرنگونی مانوئل نوریگا به شمار میرود.
حتا متحدان ایالات متحده نیز از سابقهٔ بیسابقهٔ توقیف یک رئیس دولت خارجی بهشدت نگراناند؛ در حالی که ترامپ تهدیدهای متعددی از مکزیک گرفته تا گرینلند مطرح کرده و از اقدامات بیشتر برای پیشبرد منافع امریکا سخن گفته است.
-دهها کشته در جریان بازداشت مادورو
ونزوئلا هنوز شمار کلی تلفات خود در حمله به کاراکاس را تأیید نکرده است. اردوی این کشور فهرستی از ۲۳ کشتهٔ خود را منتشر کرد و کوبا—متحد ونزوئلا—اعلام داشت که ۳۲ تن از نیروهای نظامی و استخباراتیاش جان باختهاند.
مادورو، ۶۳ ساله، که پس از درگذشت سلف و مرشد خود هوگو چاوز در سال ۲۰۱۳ قدرت را در دست گرفت، روز دوشنبه در دادگاهی در منهتن در حالی که پاهایش با زنجیر بسته شده و لباس زندان نارنجی–بژ بر تن داشت، در برابر اتهامهای مواد مخدر اعلام بیگناهی کرد.
به نظر میرسد ترامپ در حال محاسبهٔ این نکته است که برای ثبات ونزوئلا، در مقطع کنونی همکاری با نزدیکترین متحدان مادورو بهتر از تقابل کامل است. او احیای بخش نفت با کمک شرکتهای امریکایی را اولویت میداند، نه آزادی زندانیان سیاسی یا برگزاری انتخابات تازه برای گذار دموکراتیک.
-مخالفان ونزوئلا در انتظار نگه داشته شدند
ماریا کورینا ماچادو، چهرهٔ اصلی مخالفان مادورو، که در ماه اکتوبر برای دریافت جایزهٔ صلح نوبل بهگونهٔ مخفیانه از کشور خارج شده بود، خواهان بازگشت به وطن است؛ جایی که به گفتهٔ او، مخالفان در یک انتخابات آزاد بهسادگی پیروز خواهند شد.
با این حال، او میکوشد از رویارویی با ترامپ پرهیز کند و گفته است که دوست دارد شخصاً جایزهٔ نوبل را—که ترامپ به آن علاقهمند بوده—به وی تقدیم کند؛ جایزهای که در زمان دریافت، آن را به او اهدا کرده بود. ماچادو از تمایل ترامپ برای تبدیل ونزوئلا به یک متحد بزرگ و مرکز انرژی قارهٔ امریکا پشتیبانی میکند.
در حالی که ایالات متحده با رودریگز و دیگر مقامهای ارشد ونزوئلا کار میکند، به آنان هشدار داده است که یا همکاری کنند یا در خطر شریکشدن در سرنوشت مادورو قرار گیرند.
به گفتهٔ یک منبع آگاه از تفکر دولت امریکا، خود رودریگز نیز تحت تحریمهای ایالات متحده قرار دارد و داراییهای مالی خارجی او بهعنوان اهرم فشار بالقوه شناسایی شدهاند.
Afghanistan people's front 