ترامپ و پوتین شاید فرصت گرفتن عکسهای یادگاری و تبلیغاتی را به دست آورند؛اما شی جینپینگ نشان خواهد داد که دستیابی به توافقی دربارهٔ اوکراین، تأمین ثبات در تجارت جهانی و دسترسی به مواد معدنی حیاتی، همگی از مسیر پکن میگذرند.
نویسنده: نایجل گرین (NIGEL GREEN)
منبع: آسیا تایمز
سه شنبه ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ مطابق ۲۶ عقرب ۱۴۰۵
لینک مطلب:
https://asiatimes.com/…/xi-holds-the-strongest-hand-at.
دونالد ترامپ،ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ روزپنجشنبه درشهرشنژن چین گرد هم میآیند تا برای نخستینبار در یک نشست سهجانبه در سطح رهبران سه کشور شرکت کنند. در میان این سه رهبر، شی جینپینگ با نیرومندترین موقعیت وبیشترین برگهای برنده وارداین نشست میشود.برای سرمایهگذاران جهانی، چگونگی استفادهٔ اوازاین امتیازها، به احتمال زیاد، بسیارمهمترازهر گونه اعلامیهٔ مشترکی خواهد بود که در پایان نشست صادر شود.
ترامپ درحالی به این نشست میآیدکه حزب اودرانتخابات میاندورهای متحمل شکستهای سنگینی شده، جنگ در ایران همچنان بینتیجه باقی مانده و مهلت آتشبس تجارتی با پکن نیز قرار است در ماه جنوری به پایان برسد. از سوی دیگر،پوتین نزدیک به پنج سال است که درگیرجنگ اوکراین است و رهبری اقتصادی رابرعهده داردکه وابستگی آن به چین روزبه روزبیشترمیشود. در مقابل، شی جینپینگ در مسیر دستیابی به چهارمین دورهٔ زمامداری خود در سال آینده قرار دارد و کنترل عرضهٔ عناصر خاکی کمیابی را در اختیار دارد که هم ایالات متحدهٔ امریکا و هم متحدان آن بهشدت به آنها وابستهاند.
اگر نخست به مسکونگاه کنیم،اکنون پکن حدودنیمی از تمام کالاهای وارداتی روسیه را تأمین میکند؛سهمی که تقریباً دو برابرمیزان آن پیش ازآغاز تهاجم تمامعیارروسیه به اوکراین است.پوتین ازاین فرصت ارزشمندبرخوردار می شود که در کنار رهبران دو اقتصاد بزرگ جهان بنشیند؛اما این امتیاز را تنها به این دلیل به دست میآورد که شی جینپینگ چنین اجازهای را به او داده است.
اگرازاین نشست راهی معتبروعملی برای برقراری آتشبس دراوکراین پدید آید،به احتمال زیاد به این دلیل خواهد بود که چین به این نتیجه رسیده است که ادامهٔ جنگ، بیش ازآنکه برایش سودمند باشد، هزینهبار شده است.
موقعیت واشنگتن ضعیفتر از آن چیزی است که در ظاهر به نظر میرسد. ترامپ به دستاوردی نیاز دارد که بتواند آن را در داخل کشور بهعنوان یک پیروزی به مردم عرضه کند و شی جینپینگ این موضوع را بهخوبی می داند. پکن تعلیق محدودیتهای صادرات عناصر خاکی کمیاب خود را تنها برای دو ماه دیگر تمدید کرده است؛ اقدامی که آگاهانه برای حفظ اهرم فشار ومحدودنگهداشتن آزادی عمل واشنگتن طراحی شده است. مقامهای امریکایی همچنان بر چین فشار میآورند تا به تعهدات خود در زمینهٔ خرید محصولات زراعتی و تأمین مواد معدنی حیاتی عمل کند. تمامی این اهرمهای فشار در اختیار شی جینپینگ قرار دارند.
عناصر خاکی کمیاب بهخوبی نشان میدهند که این سازوکار چگونه عمل می کند.این عناصر برای تولید موترهای برقی، طیارههای جنگی، توربینهای بادی و مراکز دادهای که زیربنای فعالیت هوش مصنوعی را تشکیل میدهند، اهمیت حیاتی دارند و چین بر روند پروسس و فرآوری آنها تسلط گستردهای دارد.پکن با آزادسازی عرضهٔ این مواد دردورههای کوتاه ومرحله به مرحله، هرچند هفته یکبار به جهان یادآوری میکند که کنترل جریان عرضه در دست چه کسی است.
اهمیت اصلی این نشست برای سرمایهگذاران دقیقاً درهمینجا نهفته است. تمدید قطعی و درازمدت آتشبس تجارتی، همراه با تعهدات کتبی دربارهٔ مواد معدنی حیاتی،احتمالاً بیش ازهرگونه اعلامیه دربارهٔ اوکراین،به سود بازار های سهام جهان تمام خواهد شد. چنین توافقی فشاربرحاشیهٔ سود تولیدکنندگان را کاهش میدهد، به زنجیرههای تأمین مورد نیازبرای توسعهٔ زیرساختهای هوش مصنوعی ثبات میبخشد و از بازارهای نوظهوری حمایت میکند که با هر دو ابرقدرت روابط گستردهٔ تجارتی دارند.
امااگردستاورد نشست محدود وکممایه باشد، نتیجه برعکس خواهد بود. توافق کوتاهمدت دیگری با عبارتهای مبهم و تعهدات نامشخص،احتمالاًخطر وضع تعرفههای گمرکی را درسراسرسال ۲۰۲۷ همچنان پابرجا نگه خواهد داشت. بازارها ممکن است در آغاز واکنش چندانی نشان ندهند و از کنار آن بهآسانی بگذرند؛ اما با نزدیکشدن ماه جنوری، نگرانی و بیاطمینانی درمیان سرمایه گذاران افزایش خواهد یافت.
انرژی دومین مجرایی است که نتایج این نشست میتواند ازطریق آن براقتصاد و بازارهای جهانی تأثیر بگذارد. پیشرفت واقعی در حلوفصل جنگ اوکراین احتمالاً قیمت گاز در اروپا را کاهش خواهد داد و موجب تقویت ارزش یورو وافزایش بهای سهام شرکتهای اروپایی خواهد شد.همچنان، هرگونه نشانهای مبنی براینکه پکن یا مسکو قصد دارند برتهران فشار واردکنند،میتواند بخشی از افزایش بهای نفت ناشی از خطرات جنگ را از میان ببرد.
کاهش قیمت نفت خام میتواند فشار تورمی را کم کند و به بانکهای مرکزی فرصت وآزادی عمل بیشتری برای کاهش نرخهای بهره بدهد.با این حال، تحقق هردونتیجه تا حد زیادی به این بستگی دارد که آیا شی جینپینگ تصمیم میگیردازنفوذ خوداستفاده کند یا خیر، و در برابر چنین اقدامی چه امتیازهایی مطالبه خواهد کرد.
تایوان خطری است که بر تمامی این تحولات سایه افکنده است.شی جینپینگ بر ادعاهای چین دربارهٔ تایوان پافشاری خواهد کرد و این کار را در حضور رئیسجمهور امریکا انجام خواهد داد؛ رئیسجمهوری که بهشدت خواهان دستیابی به یک توافق بزرگ است.
بخش قابلتوجهی ازپیشرفتهترین تراشههای جهان دراین جزیرهٔ خودگردان تولید میشود؛ ازهمینرو،هرگونه نشانهای ازتشدید تنش برسر تایوان میتواند به سهام شرکتهای فناوری درسراسرجهان آسیب برساند.از دیدگاه بازارهای مالی،بهترین نتیجه درموضوع تایوان آن است که موضعگیریهای تند وتهدید آمیز از حد سخن فراتر نروند و به اقدام عملی تبدیل نشوند.
شماری ازتحلیلگران،نشست شنژن رابا کنفرانس یالتا مقایسه کردهاند؛ نشستی که در آن سه رهبر بزرگ، جهان پس از جنگ را میان خود تقسیم کردند. اما چنین مقایسهای بیش ازاندازه به نشست شنژن اهمیت میبخشد؛زیرا در شنژن قرار نیست چیزی میان قدرتها تقسیم شود.
شی جینپینگ در واقع سرگرم انجام کاری آرامتر، کمسروصداتر و از دیدگاه بازارهای مالی، مهمتراست.او نشان میدهد که اکنون مسیر دستیابی به توافق با روسیه، آرامساختن تجارت جهانی و تضمین دسترسی به مواد اولیهٔ حیاتی، همگی از پکن میگذرد.
زمان نیزبه سوداودرحرکت است.ترامپ به مراحل پایانی دورهٔ ریاست جمهوری خود نزدیک میشود و پوتین با گذشت هر ماه از ادامهٔ جنگ، بیش از پیش به حسننیت و حمایت چین وابسته میگردد. در مقابل، شی جینپینگ که از تثبیت موقعیت خود در داخل کشور برای سالهای آینده اطمینان دارد، میتواند منتظر بماند تا شرایط و امتیازهای بهتری به دست آورد. اما مهمانان او از چنین فرصت و تواناییای برخوردار نیستند.
البته هیچ یک از این واقعیتها به این معنا نیست که چین آسیب ناپذیر است. اقتصاد این کشوربا مشکلات جدی روبهرواست و شی جینپینگ نیز به همان اندازه که دیگران به تقاضای خارجی و ثبات تجارت جهانی نیاز دارند،به این عوامل وابسته است.واشنگتن همچنان اهرمهای فشارواقعی ومؤثری دراختیار دارد؛ مشروط بر آنکه از آنها با انضباط، سنجیدگی و تدبیر استفاده کند، نه اینکه صرفاً درپی دستیابی به یک موفقیت نمایشی وفرصت گرفتن عکسهای تبلیغاتی باشد.
ترامپ پس از پایان نشست به کشورش بازخواهد گشت و از دستیابی به یک توافق سخن خواهد گفت؛ پوتین نیز از بازگشت خود به جمع رهبران قدرتهای بزرگ جهان صحبت خواهد کرد. اما نتیجهٔ ماندگار و واقعی این نشست، به احتمال زیاد،درماه جنوری آشکار خواهد شد؛زمانی که مهلت آتشبس تجارتی به پایان میرسد و جهان درمییابد که شی جینپینگ در برابر صبر و شکیبایی خود، چه امتیازهایی مطالبه میکند.

